Jeśli mamy w ogrodzie jednego faworyta na efekt „dymu” (i to bez grilla 😉), to jest to perukowiec podolski. Ten krzew potrafi wyglądać lekko, naturalnie, a jednocześnie robi spektakl: latem daje puszyste owocostany, a jesienią odpala kolory liści jak mały pokaz fajerwerków.
Na start: wygląda perukowiec trochę jak luzackie, małe drzewko albo większy krzew o luźnym pokroju. Botanicznie to Cotinus coggygria (czyli perukowiec podolski) z rodziny nanerczowatych – i już sama nazwa brzmi jak coś egzotycznego, a w praktyce to bardzo wdzięczna roślina.
Kwitnienie? Są niepozorne kwiaty, których często nawet specjalnie nie zauważysz. Ale po nich dzieje się magia: po przekwitnięciu pokrywają się delikatnymi włoskami szypułki i powstają te słynne, pierzaste owocostany – taka chmurka nad krzewem. I właśnie za te dekoracyjne owocostany perukowiec jest kochany.
Jeśli lubicie rośliny liściaste w roli „tła” albo solitera, zerknijcie też na inspiracje tutaj: Rośliny liściaste – drzewa, krzewy i pnącza do ogrodu.
To jedno z najczęstszych pytań: szybko rośnie perukowiec czy trzeba czekać wieki? W skrócie: w sprzyjających warunkach rośnie całkiem żwawo, ale bez „rozpychania się łokciami”. Realnie, tempo wzrostu perukowca zależy od odmiany, słońca i tego, czy ma sucho w nogach.
Najczęściej perukowiec podolski dochodzi do 2–4 m wysokości (np. 2–3 m wysokości w wielu ogrodach), a w kolejnych latach potrafi zrobić jeszcze trochę masy. Dla nas to super, bo to krzew na lata – nie na jeden sezon.
W małej przestrzeni też da się go ogarnąć: są odmiany, które trzymają gabaryt i w małych ogrodach nie przytłaczają rabaty.
Perukowiec podolski kocha słoneczne stanowisko. Serio – im więcej słońca, tym mocniejsze kolorem liści u odmian o purpurze i złocie, i tym pewniejsze przebarwienia jesienią. Dobrze brzmi też hasło: stanowisko słoneczne + przewiew = happy perukowiec.
Gleba? Najlepiej przepuszczalna gleba, nawet lekko piaszczysto gliniasta. On nie jest wybredny i da radę także na słabszym gruncie (tak, ubogie podłoże też przeżyje), ale są dwie rzeczy, których nie znosi:
Jeśli macie temat gleb ciężkich, to warto je rozluźnić żwirem/piaskiem i posadzić perukowiec na lekkim podwyższeniu. Dzięki temu system korzeniowy oddycha, a korzenie nie stoją w wodzie.
Jeśli kompletujecie rośliny do słońca, podrzucamy jeszcze to: Najlepsze rośliny do słońca: kwiaty i byliny na słoneczny ogród.
Sadzenie perukowca jest proste, ale są dwa momenty, kiedy warto być czujnym: młode sadzonki i ich pierwsze tygodnie po posadzeniu.
Jak sadzimy:
Młode rośliny po posadzeniu lubią spokój i stabilne warunki – szczególnie w okresie wiosennym. I tu mała dygresja: jeśli ogarniacie też róże, to sposób przygotowania stanowiska macie opisany świetnie tutaj: Jak przygotować ziemię i stanowisko pod krzewy róż. Z perukowcem jest podobnie: dobra baza na start = mniej problemów później.
Perukowiec podolski to nie roślina, która „płacze”, gdy raz zapomnicie o konewce. Za to w pierwszym sezonie po posadzeniu – szczególnie gdy to młode rośliny – podlewanie pomaga mu szybciej się ukorzenić.
Ważne: perukowiec nie wymaga częstego podlewania przez całe życie. Ale…
Nawożenie? Minimalne. Za dużo azotu = dużo liści, mniej charakteru. A my chcemy kolorowych liściach i tej „chmurki”, prawda?
Jeśli budujecie rabaty warstwowo, świetnie działają zestawienia z trawami i bylinami:
Tu większość osób się spina, a perukowiec… ma luz. Dobrze znosi cięcie, a często właśnie ono poprawia kondycję krzewu i robi lepszy kolor.
Kiedy? Najczęściej wczesną wiosną, przed rozpoczęciem wegetacji (czyli zanim ruszą pąki). Wtedy też łatwo zobaczyć, co jest martwe, a co żywe.
Jakie cięcie wchodzi w grę:
Mały trik: po mocniejszym cięciu roślina wypuszcza młode przyrosty i często robi intensywniejszy kolor. Wtedy zobaczycie też piękne czerwonobrązowe pędy na świeżych odrostach.
A skoro jesteśmy przy cięciu – jeśli macie hortensje i chcecie prostą ściągę, to tu jest super poradnik: Jak przycinać hortensje – spokojny poradnik oraz konkretnie o bukietowej: Hortensja ‘Limelight’ – uprawa i pielęgnacja.
No dobra, czas na crème de la crème: odmiany perukowca podolskiego. To tu dzieje się zabawa kolorem liści i wysokością.
W praktyce odmiany perukowca różnią się głównie kolorem, docelową wysokością i tym, jak mocno jesienią przebarwiają. Jedne dojdą do 2–3 m wysokości, inne do 4–5 m wysokości jako bardziej „drzewkowate” formy (wtedy to prawie niskie drzewo).
Jeśli lubicie czytać o innych krzewach o mocnym kolorze, to zerknijcie też na: Pęcherznica ‘Diabolo’ – uprawa, cięcie i zestawienia – świetny kompan do perukowca.
Da się rozmnażać perukowiec – choć to temat dla cierpliwych. Najczęściej robimy to przez sadzonki.
Najlepsza opcja to sadzonki półzdrewniałe pobierane zwykle w początku lata. Bierzemy zdrowe, niekwitnące fragmenty pędów, najlepiej gałązki jednoroczne, i ukorzeniamy w lekkim podłożu.
Uwaga praktyczna: młode sadzonki muszą mieć wilgotno, ale nie mokro. Czyli znowu wracamy do „nie topimy korzeni” 😉. A gdy już się przyjmą, w kolejnych latach robią się z nich świetne, mocne rośliny.
Perukowiec podolski jest raczej twardzielem, ale czasem mogą pojawić się choroby grzybowe – zwłaszcza gdy jest zbyt mokro, mało przewiewu i gleba długo trzyma wodę.
Co działa profilaktycznie:
Jeśli macie ogród w chłodniejszych rejonach, to młodsze egzemplarze warto posadzić w miejscu osłoniętym od wiatru. Starsze rośliny zwykle radzą sobie same, ale te pierwsze 1–2 sezony są kluczowe dla dobrego startu.
I tu wchodzimy w to, co lubimy najbardziej: zastosowanie perukowca. Ten krzew jest genialny jako:
W zestawieniach perukowiec świetnie komponuje się z:
Podrzucamy kilka inspiracji do „kompletowania ekipy”:
Na koniec: perukowiec podolski jest jedną z tych roślin, które „robią ogród” praktycznie same. Dajcie mu słoneczne stanowisko, nie pakujcie w mokradło, ogarnijcie sensowne cięcie przed rozpoczęciem wegetacji – i w kolejnych latach będzie tylko piękniej, a puszyste owocostany pojawią się jak wisienka na torcie.
Jeśli macie już perukowca w ogrodzie (albo dopiero planujecie perukowca w ogrodzie) – napiszcie, jaką macie odmianę i czy u Was jesienią liście przebarwiają bardziej w żółcie czy w ogniste czerwienie 🔥🌿
