Autor: Wiktor Dąbrówka, ogrodnik od dziecka, współzałożyciel galeriaroslin.pl · Opublikowano: · 7 min czytania
Listopad to czas, kiedy większość ogrodu zasypia. Ale to nie znaczy, że nie ma co robić. Wręcz przeciwnie – jeśli gleba nie jest zmarznięta, przed Tobą ostatni, bardzo dobry moment na sadzenie roślin i przygotowanie rabat pod kolejny sezon.
Polecany wpisZakładanie ogrodu krok po kroku – praktyczny przewodnikCzytaj poradnik →Rośliny są w stanie głębokiego spoczynku w listopadzie, ale ich system korzeniowy nie śpi tak twardo jak pędy. Chłodna, wilgotna gleba, brak upałów i minimalne parowanie tworzą warunki, w których nowe sadzonki mogą się ukorzenić bez stresu wodnego. Ziemia nie może być zamarznięta podczas sadzenia – to jedyny twardy warunek. W okolicach Radomska i Bełchatowa gleba w listopadzie zazwyczaj jeszcze daje się przekopać szpadlem, szczególnie na początku miesiąca.
Rośliny z gołym korzeniem można sadzić do końca listopada, a ten typ sadzonek jest tańszy od pojemnikowych. Drzewka i krzewy posadzone jesienią wcześniej ruszają z wegetacją wczesną wiosną i lepiej znoszą wiosenne susze. Pamiętaj – po posadzeniu należy obficie podlać roślinę, nawet późną jesienią.
Kalendarz prac – listopad w ogrodzie
Terminy z tego artykułu. Sadzonki w doniczkach sadzimy od marca do końca listopada.
Karta roślin – w skrócie
| Grupa roślin | Forma sadzonki | Termin sadzenia |
|---|---|---|
| Drzewa i krzewy liściaste | z gołym korzeniem lub z bryłą korzeniową | goły korzeń: III–IV i X–XI; doniczka: III–XI |
| Drzewa owocowe (jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie) | z gołym korzeniem | III–IV i X–XI |
| Iglaki (tuje, cisy, jałowce) | z bryłą korzeniową, rośliny pojemnikowe | III–XI |
| Byliny i trawy ozdobne | w doniczkach | III–XI |
| Cebulki tulipanów, narcyzów, krokusów | cebulki | przed pierwszymi przymrozkami |
Listopad w ogrodzie ozdobnym to czas na nasadzenia strukturalne i ostatnie kolorowe akcenty przed zimą.
Drzewa i krzewy liściaste. Można sadzić drzewka i krzewy liściaste z gołym korzeniem – klony, brzozy, lipy. Listopad to też dobry czas na sadzenie krzewów liściastych na żywopłoty: berberysy, ligustr, irga. Krzewy ozdobne takie jak dereń biały, pęcherznica, hortensje bukietowe czy tawuły sadzisz z bryłą korzeniową w osłoniętych miejscach. Sadzenie krzewów ozdobnych w listopadzie powinno odbywać się z uwzględnieniem pogody – zwracaj uwagę na prognozy pogody i unikaj dni z trwałym mrozem. Sadzonki drzew i krzewów powinny być zdrowe i bez śladów chorób czy szkodników.
🍎 Krzewy i drzewa owocowe na jesienne sadzenie
Gatunki owocowe, które według poradnika można sadzić w listopadzie. Przesuń w bok →
Krzewy iglaste i drzewa iglaste. Tuje, cisy, jałowce – sadzisz wyłącznie z dobrze zabezpieczoną bryłą korzeniową. Na późne terminy polecamy rośliny pojemnikowe, nie kopane z gruntu.
Byliny i trawy ozdobne. Byliny sprzedawane w doniczkach można sadzić w listopadzie – żurawki, funkie, rudbekie, jeżówki. Trawy chłodnolubne jak kostrzewa czy turzyce również, o ile sadzisz je na początku miesiąca. Powojniki i chryzantemy doniczkowe mogą jeszcze trafić na rabatę, jeśli pogoda pozwala.
Cebulki kwiatowe. W listopadzie można sadzić cebulki tulipanów i narcyzów, a także krokusy i czosnki ozdobne. Rośliny cebulowe kwitnące wiosną należy umieścić w ziemi przed pierwszymi przymrozkami. Cebulki kwiatowe powinny być sadzone na głębokości trzykrotności ich wysokości – tulipany na 10–15 cm, krokusy na 5–8 cm. Kwiaty cebulowe sadzisz tylko wtedy, gdy gleba nie jest zamarznięta.
Po sadzeniu: porządne podlanie, warstwa kompostu lub kory 5–10 cm. Różaneczniki i inne rośliny kwaśnolubne dodatkowo ściółkuj korą sosnową.
Zobacz te rośliny na żywo w Galerii Roślin
Przyjedź do Brudzic i wybierz drzewa, krzewy owocowe, byliny i trawy na jesienne sadzenie. Na miejscu bezpłatnie doradzimy, co posadzić w listopadzie w Twoim ogrodzie.
ul. Podgórna 9, 97-565 Brudzice (k. Radomska i Bełchatowa)
tel. 793 037 145
Sadzenie krzewów owocowych to klasyka listopadowej pracy w ogrodzie. Porzeczki czarne, czerwone i białe, agrest, maliny letnie i jesienne, jeżyny – wszystkie te gatunki można sadzić teraz. W listopadzie można też sadzić truskawki i borówki, choć borówka wymaga kwaśnego podłoża z dodatkiem torfu. Owoce dzikiej róży warto zbierać właśnie teraz.
Sadzenie drzew owocowych z gołym korzeniem w listopadzie jest jak najbardziej możliwe – jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie. Wybieraj odporne odmiany z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym. Sadzenie gatunków wrażliwych na mróz – moreli czy brzoskwiń – lepiej odłożyć, unikaj go przed nadejściem mrozów.
Przy sadzeniu: dołek 20–30 cm szerszy niż bryła, namoczenie korzeni, mocne podlanie po posadzeniu, kopczyk z kompostu wokół podstawy. Usuwamy zgniłe owoce z drzew owocowych – to profilaktyka przeciw chorobom w kolejnym sezonie. Krzewy owocowe do małych ogrodów znajdziesz u nas w kompaktowych odmianach.
Polecana roślinaJabłoń KosztelaListopad w ogrodzie to nie tylko sadzenie. Oto lista prac ogrodowych, o które warto zadbać:
Przeczytaj też
Więcej poradników o listopadowym sadzeniu roślin. Przesuń w bok →
PoradnikKwiaty wieloletnie do ogrodu bez wykopywania – gatunki na lata, do słońca i cieniaCzytaj poradnik
PoradnikMiniaturowe drzewka do ogrodu – kompletny przewodnik po małych formach na cały sezonCzytaj poradnik
PoradnikKrzewy iglaste – praktyczny przewodnik po wyborze, sadzeniu i pielęgnacjiCzytaj poradnikTechnika sadzenia późną jesienią decyduje o tym, jak rośliny przezimują.
| Element | Zasada |
|---|---|
| Dołek | 20–30 cm szerszy niż bryła korzeniowa, dno rozluźnione |
| Nawożenie | W listopadzie warto unikać intensywnego nawożenia azotem – stosuj kompost lub nawozy jesienne z potasem i fosforem |
| Podlewanie | 1–2 obfite podlewania po posadzeniu, nawet gdy jest chłodno |
| Ściółkowanie | Warstwa 5–10 cm kory, liści lub zrębków |
| Zaleca się ściółkowanie powierzchni gleby wokół posadzonej rośliny – stabilizuje temperaturę i chroni korzenie. Kopczyk powinien mieć wysokość 20–30 cm dla róż i wrażliwych drzewek owocowych, a dobrze przygotowane stanowisko pod krzewy róż w ogrodzie dodatkowo zwiększa ich szanse na bezproblemowe zimowanie. |
Zabezpieczenie wrażliwych roślin przed zimą to osobny temat. W listopadzie należy okryć rośliny wrażliwe na mróz. Młode krzewy zimozielone i iglaste owijamy agrowłókniną lub słomą. Zabezpieczamy rośliny przed mrozem matami z tektury lub słomy. Rośliny dwuletnie należy przysypać liśćmi i gałązkami świerku. Rośliny wrażliwe na mróz, w tym niskie temperatury, wymagają dodatkowej osłony – nie odkładaj tego, bo przy pierwszych przymrozkach może być za późno. Dotyczy to również wieloletnich roślin do donic na zewnątrz, które zimują na tarasie lub balkonie.
Przygotować ogród na zimę to też zabezpieczenie pędów powojników i młodych krzewów przed wiatrem. Kolumnowe iglaki podwiążesz, żeby śnieg nie łamał gałęzi.
Galeria Roślin w Brudzicach – centrum ogrodnicze i szkółka roślin ozdobnych to centrum ogrodnicze i szkółka roślin ozdobnych między Radomskiem a Bełchatowem. U nas kupisz drzewa i krzewy ozdobne, krzewy owocowe, iglaki, byliny, trawy ozdobne, rośliny szczepione i kopane z gruntu.
Na miejscu doradzamy, co warto sadzić w listopadzie w Twoim konkretnym ogrodzie – bierzemy pod uwagę nasłonecznienie, typ gleby i wielkość działki. Mamy też nawozy jesienne, korę do ściółkowania, agrowłókninę zimową, paliki i donice – wszystko, czego potrzeba do jesiennego sadzenia. Jeśli planujesz większe zmiany, skorzystaj z naszych usług projektowania i zakładania ogrodów „pod klucz”.
🌿 Rośliny ozdobne, które polecamy na jesienne nasadzenia
Krzewy, trawy i byliny z tego poradnika. Przesuń w bok →
Przy braku trwałych mrozów i zamarzniętej gleby sadzenie w listopadzie jest bezpieczne. System korzeniowy pracuje, dopóki podłoże jest powyżej zera. Najważniejsze to solidne podlanie i ściółkowanie. Wyjątkowo wrażliwe gatunki – np. część roślin śródziemnomorskich – lepiej sadzić wiosną.
Część delikatnych bylin o słabo rozwiniętych korzeniach, wrażliwe odmiany róż i ciepłolubne trawy jak miskanty czy rozplenice. Decydujące są warunki pogodowe – przy długiej, ciepłej jesieni zakres nasadzeń się poszerza.
Stosuj głównie kompost lub nawozy o spowolnionym działaniu. Intensywne nawożenie azotem odkładamy na wiosnę, bo może pobudzać wzrost pędów przed zimą. Nawozy jesienne z potasem i fosforem wzmacniają korzenie i odporność.
Prosty test: ziemia daje się swobodnie przekopać szpadlem, grudki nie są twarde jak kamień, brak trwałej pokrywy lodu. Krótkie poranne przymrozki nie przekreślają sadzenia – liczy się temperatura głębszych warstw.
Zacznij od roślin strukturalnych – drzewa, większe krzewy, iglaki. Potem dobieraj byliny, trawy i rośliny sezonowe. Rozrysuj prosty plan z docelowymi rozmiarami roślin. W Galerii Roślin możesz skorzystać z profesjonalnego projektowania, dzięki czemu listopadowe sadzenie wpisze się w przemyślany układ na lata.
Wiktor Dąbrówka – Ogrodnik od dziecka i współzałożyciel galeriaroslin.pl – Galerii Roślin w Brudzicach. Na co dzień w rodzinnej szkółce koło Radomska i Bełchatowa doradza przy doborze roślin i projektach ogrodów. Propagator ogrodnictwa w luźnej formie – prosto, praktycznie i bez zbędnej teorii. Poznaj nas →
Polecany wpisKrzewy ozdobne do ogrodu – przewodnik po najpiękniejszych gatunkach i praktyczne poradyCzytaj poradnik →
