Goździk – odmiany, uprawa i pielęgnacja w ogrodzie, na balkonie i w domu
Najważniejsze informacje w skrócie
Goździki (Dianthus) to jedne z najbardziej wdzięcznych roślin kwitnących, które od wieków zdobią europejskie ogrody. Ich charakterystyczne pachnące kwiaty o postrzępionych płatkach, intensywnych kolorach i korzennym aromacie sprawiają, że są niezastąpione zarówno na rabatach, skalniaków, jak i w donicach na balkonie.
Rodzaj Dianthus obejmuje około 300–340 gatunków – w Polsce uprawia się je jako rośliny jednoroczne, dwuletnie lub goździki wieloletnie (np. goździk ogrodowy, brodaty, goździk pierzasty, goździk kartuzek)
Wymagania stanowiskowe są jasne: pełne słońce (min. 6 h dziennie), przepuszczalną glebę o lekko zasadowym pH i umiarkowane podlewanie – przelanie to najczęstsza przyczyna problemów
Terminy uprawy: siać goździki ogrodowe w lutym–marcu pod osłonami lub w maju do gruntu; sadzonki wysokadzać po 15 maja, a byliny najlepiej sadzić w sierpniu–wrześniu
Goździki doskonale sprawdzają się jako kwiat cięty, rośliny balkonowe i elementy pięknych kompozycji skalniakowych
W sklepie internetowym Zielona Para znajdziesz gotowe sadzonki goździków do ogrodu, na balkon i na skalniaki – z bezpieczną wysyłką i fachowym doradztwem uprawowym
Co to jest goździk (Dianthus) i jakie ma gatunki?
Goździk (Dianthus L.) to rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae), obejmujący imponującą liczbę około 300–340 gatunków bylin, roślin dwuletnich i jednorocznych. Nazwa rodzajowa pochodzi od greckiego „diosanthos” – połączenia słów „Dios” (Zeusa) i „anthos” (kwiat), co można przetłumaczyć jako „kwiat bogów”.
Najważniejsze fakty botaniczne:
Naturalny zasięg gatunków obejmuje głównie Europę i Azję, z pojedynczymi przedstawicielami w Afryce Północnej i Ameryce Północnej
W Polsce dziko rośnie około 11 gatunków, m.in. goździk kartuzek, pyszny i goździk siny
Charakterystyczny wygląd: wąskie, lancetowate liście o sinozielonej barwie, wzniesione pędy zakończone kwiatami na szczytach łodyg
Kwiaty wyróżniają się postrzępionych płatkach i często intensywnym, korzennym zapachem przypominającym goździki korzenne
Barwy kwiatów obejmują całą paletę od białe, różowe, czerwone po fioletowe i wielobarwnych kwiatach
W ogrodnictwie wyróżnia się kilka głównych grup: goździki ogrodowe (Dianthus caryophyllus), brodate (D. barbatus), pierzaste (D. plumarius), sine (D. gratianopolitanus) oraz goździk alpejski i inne gatunki. Warto zaznaczyć, że goździk jako roślina ozdobna to zupełnie coś innego niż przyprawa „goździki” – suszone pąki drzewa goździkowego (Syzygium aromaticum), choć obie rośliny łączy podobny, korzenny zapach.
Czy goździki są jednoroczne czy wieloletnie?
Odpowiedź na to pytanie zależy od konkretnego gatunku i odmiany. W polskich warunkach klimatycznych goździki są wieloletnie, dwuletnie lub uprawiane jako jednoroczne – wszystko zależy od mrozoodporności i sposobu zimowania.
Podział goździków według cyklu życiowego:
Typ
Przykłady gatunków
Wysokość
Zastosowanie
Jednoroczne
część odmian goździka ogrodowego
30–60 cm wysokości
rabaty, kwiat cięty
Dwuletnie
goździk brodaty (tradycyjna uprawa)
40–60 cm
ogrodach wiejskich, bukiety
Wieloletnie
goździk pierzasty, siny, kartuzek
10–40 cm
skalniaki, obwódki, trwałe nasadzenia
Niskie odmiany (10–20 cm) sprawdzają się idealnie na skalniaków i w niskich kępach wzdłuż ścieżek. Średnie (25–40 cm) tworzą gęste kępy na rabatach, a odmiany wysokie (50–60 cm) są doskonałe jako kwiat cięty.
O tym, czy dana roślina przetrwa zimę w gruncie, decydują przede wszystkim mrozoodporność odmiany i jakość przygotowania do zimy. Przed zakupem w sklepie internetowym Zielona Para warto sprawdzić w opisie produktu, czy dana odmiana jest zimująca w gruncie – ta informacja znajduje się w każdej karcie produktu.
Najpopularniejsze gatunki i odmiany goździków
W ogrodach najczęściej uprawia się kilka sprawdzonych gatunków, które różnią się wysokością, terminem kwitnienia i zastosowaniem. Oto przegląd najpopularniejszych odmian, które warto mieć w swoim ogrodu.
Goździk ogrodowy (Dianthus caryophyllus) – goździk ogrodowy dorasta do 40–60 cm wysokości, tworzy pełnych kwiatach lub pojedyncze, silnie pachnące kwiaty. W ofercie znajdziesz serie ‘Szabo’ (goździk ogrodowy szabo – klasyka o dużych kwiatach), ‘Grenadin’ oraz karłowe ‘Lilipot’ (ok. 20 cm) – idealne na rabaty i jako kwiat cięty
Goździk brodaty (Dianthus barbatus) – roślina dwuletnia lub krótko żyjąca bylina osiągająca 40–60 cm. Tworzy gęste wiechy kwiatów w wielu kolorach, świetnie komponuje się w ogrodach wiejskich i sprawdza jako kwiat cięty. W naturalnym środowisku rośnie w górach południowej Europy
Goździk pierzasty (Dianthus plumarius) – bylina o wysokości 20–30 cm z silnie pachnącymi, często pełnymi kwiatami i sinawymi liśćmi. Doskonały na skalniaki i jako obwódki rabat, kwitnie od czerwca. Tworzy zwartym pokroju, zimozielone kępy
Goździk siny (Dianthus gratianopolitanus) – niska, zimozielona bylina (10–15 cm) tworząca gęste poduszeczki. Idealna na murki, skarpy i do słabej jakościowo glebie – toleruje nawet stanowiska piaszczysto gliniastych
Goździk kartuzek (Dianthus carthusianorum) – wysoka, naturalistyczna odmiana (40–70 cm) z drobnymi, intensywnie różowymi kwiatami. Świetna do łąk kwietnych i ogrodów w stylu „łąkowym”, przyciąga owady zapylające
Goździk alpejski – niskie odmiany idealne na skalniaki i murki, tworzące zwarte, niskie kępy odporne na krótkotrwałą suszę
W ofercie Zielona Para znajdziesz odmiany o przedłużonym kwitnieniu i dobrej mrozoodporności. Dla początkujących szczególnie polecamy goździki bylinowe – pierzaste i sine – które przy minimum opieki rosną goździki przez wiele lat.
Wymagania stanowiskowe i glebowe goździków
Sukces w uprawie goździków zaczyna się od wyboru odpowiedniego miejsca. Te rośliny ozdobne mają jasno określone preferencje, których spełnienie gwarantuje obfitego kwitnienia przez cały sezon wegetacyjny.
Światło:
Większość goździków wymaga stanowiskach słonecznych – minimum 6 godzin bezpośredniego słońca dziennie
Pełne słońce to klucz do intensywnych kolorach kwiatów i zwartego pokroju
W półcieniu rośliny kwitną słabiej, wyciągają się i są bardziej podatne na choroby
Gleba:
Idealna to gleba lekka, przepuszczalną glebę typu piaszczysto-gliniasta
Unikaj ciężkich, podmokłych stanowisk – goździki nie tolerują „mokrych stóp”
Na lekkich ziemiach o słabszej jakości dodaj kompost, ale nie przesadzaj z próchnicą
Korzystny dodatek żwiru lub gruboziarnistego piasku poprawia drenaż
pH gleby:
Optymalne pH: 6,5–7,5 (od lekko zasadowego do obojętnego)
Goździki dobrze reagują na dodatek dolomitu lub kredy ogrodniczej
Na kwaśnych glebach wzrost jest ograniczony, a kwitnienie słabsze
Podlewanie:
Umiarkowane – podlewać goździki tylko gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie
Nadmiar wody prowadzi do gnicia korzeni i szara pleśń
W donicach szczególna ostrożność – lepiej za mało niż za dużo
Nawożenie:
Umiarkowane dawki nawozów do roślin kwitnących co 2–3 tygodnie w sezonie (maj–sierpień)
Unikaj nadmiaru azotu, który powoduje bujny wzrost liści kosztem kwiatów
W ofercie Zielona Para znajdziesz odpowiednie nawozy dopasowane do potrzeb roślin kwitnących
Sadzenie goździków do gruntu – krok po kroku
Prawidłowe sadzenie goździków to fundament sukcesu. Poniżej znajdziesz sprawdzony schemat, który pozwoli Ci cieszyć się zdrowymi roślinami przez cały sezon wegetacyjny.
Terminy sadzenia:
Typ goździka
Termin sadzenia
Uwagi
Rozsada goździka ogrodowego
po 15 maja
po Zimnych Ogrodnikach
Goździki bylinowe (pierzaste, sine)
sierpień–wrzesień
najlepsze ukorzenianie
Młode rośliny z wysiewu
maj–czerwiec
gdy miną przymrozki
Przygotowanie stanowiska:
Dokładnie odchwaszcz teren – goździki źle znoszą konkurencję chwastów w pierwszym roku
Przekop glebę na głębokość 25–30 cm
Dodaj dobrze rozłożony kompost (około 3–5 litrów na m²)
Na ciężkich glebach wsyp piasek lub żwir dla poprawy drenażu
W razie potrzeby zwapnuj glebę kredą ogrodniczą (jeśli pH poniżej 6,5)
Rozstaw roślin:
Niskie odmiany (skalniakowe): 15–20 cm
Średnie odmiany: 25 cm
Odmiany wysokie na kwiat cięty: 30–35 cm
Technika sadzenia:
Wykop dołek nieco większy niż bryła korzeniowa
Delikatnie rozluźnij korzenie, jeśli są zbite
Sadzić goździki na takiej samej głębokości jak rosły w doniczce
Ugnieść podłoże wokół rośliny
Obficie podlej po posadzeniu
Po kilku dniach ograniczyć częstotliwość podlewania
Przy odmianach skalniakowych warto wyściółkować stanowisko jasnym żwirem lub grysem – chroni to szyjkę korzeniową przed wilgocią i wygląda estetycznie.
Sadzenie goździków w doniczkach i na balkonach
Goździki doniczkowe to doskonały wybór dla osób bez ogrodu. Uprawa goździków w pojemnikach wymaga jednak nieco innych zabiegów niż w gruncie.
Dobór pojemnika:
Minimalne wymiary dla jednej sadzonki: donica o średnicy 20–25 cm i głębokości min. 20 cm
Obowiązkowe otwory odpływowe – goździki nie tolerują stojącej wody
Preferuj donice ceramiczne lub betonowe, które lepiej „oddychają” niż plastikowe
Przygotowanie podłoża:
Na dno ułóż warstwę drenażu (2–3 cm keramzytu lub żwiru)
Skrzynka balkonowa 60 cm: 3–4 sadzonki niskich odmian w odstępach ok. 15 cm
Donica okrągła ø 30 cm: 1–2 rośliny goździka
Większe donice (ø 40+ cm): 3–4 sadzonki tworzące gęste kępy
Pielęgnacja na balkonie:
Balkony południowe: kluczowa ochrona przed przesuszeniem, regularne ale umiarkowane podlewanie
Balkony północne: unikać nadmiernego zacienienia, wybierać najjaśniejsze miejsca
Goździki w doniczce wymagają częstszego nawożenia niż w gruncie (substrat szybciej się wyjałowi)
W Zielona Para dostępne są gotowe kompozycje i pojedyncze sadzonki goździków polecane do pojemników – każda karta produktu zawiera informację o optymalnym stanowisku dla roślin balkonowych.
Pielęgnacja goździków w sezonie
Dbać o goździki to nie trudna sztuka, ale wymaga regularności. Oto kluczowe zabiegi, które zapewnią zdrowy wzrost i obfite kwitnienie.
Podlewanie:
Zasada podstawowa: podlewać, gdy wierzchnia warstwa ziemi przeschnie na 2–3 cm
Lepiej częściej małymi dawkami niż rzadko i „wiadrem”
Rano podlewać podstawę rośliny, unikając moczenia liści i kwiatów
W upalne dni goździki w donicach mogą wymagać codziennego podlewania
Nawożenie:
Stosuj nawozy do roślin kwitnących (z przewagą potasu i fosforu)
Częstotliwość: co 14–21 dni od maja do sierpnia
Dawki zgodne z zaleceniami na opakowaniu – lepiej mniej niż więcej
Po połowie sierpnia ogranicz nawożenie, by rośliny przygotowały się do zimy
Usuwanie przekwitłych kwiatów:
Regularnie obrywaj lub przycinaj przekwitłych kwiatów wraz z częścią pędu
Ten prosty zabieg wydłuża kwitnienie nawet o 2–3 miesiące
Zapobiega tworzeniu nasion, które osłabiają roślinę
Przycinanie:
Pod koniec lata (sierpień–wrzesień) można przyciąć rośliny o 1/3 wysokości
Zabieg zagęszcza kępy i przygotowuje je do zimy
U bylin wiosenne cięcie: usunąć suche liście i martwe pędy
Odchwaszczanie:
Systematycznie usuwaj chwasty, szczególnie w pierwszym roku
Lekko spulchniaj glebę wokół roślin
Ściółka z żwiru ogranicza zachwaszczenie i utrzymuje wilgotność
Rozmnażanie goździków – nasiona, sadzonki, podział
Goździki można rozmnażać na trzy sposoby. Każda metoda ma swoje zalety i sprawdza się w różnych sytuacjach.
1. Wysiew nasion:
Termin: luty–marzec pod osłonami (inspekt, parapet) lub maj–czerwiec bezpośrednio do gruntu
Temperatura kiełkowania: ok. 15–18°C
Głębokość siewu: nasiona jedynie lekko przykryć ziemią lub pozostawić na powierzchni (wymagają światła do kiełkowania)
Czas do wschodów: 7–14 dni
Siać goździki ogrodowe można do wielodoniczek lub bezpośrednio na miejsce stałe
2. Sadzonki pędowe:
Termin: czerwiec–lipiec
Pobierać wierzchołkowe pędy bez pąków kwiatowych (długość 5–8 cm)
Usunąć dolnych liści (2–3 pary)
Ukorzeniać w lekkim podłożu (piasek z torfem 1:1) pod osłoną z folii lub w miniszklarence
Ukorzenianie trwa 3–4 tygodnie
3. Podział kęp:
Termin: wczesna wiosna lub koniec lata (sierpień–wrzesień)
Dzielić starsze byliny (pierzasty, siny) co 3–4 lata
Każda część powinna mieć kilka zdrowych pędów i część korzeni
Po podziale sadzić natychmiast i obficie podlać
Ważna uwaga: wysiew nasion z nasion odmian mieszańcowych nie gwarantuje powtórzenia identycznych cech (kolor, pełność kwiatów). Do zachowania cennych odmian lepsze są sadzonki pędowe.
Goździki w ogrodzie: rabaty, skalniaki i kompozycje
Goździki w ogrodzie oferują niemal nieograniczone możliwości aranżacyjne. Ich różnorodność form pozwala tworzyć piękne kompozycje w każdym stylu ogrodowym.
Ogrody skalne i murki:
Goździk pierzasty i goździk siny tworzą niskie, zimozielone poduchy
Doskonale rosną w szczelinach murków i na skarpach
Tolerują słabej jakościowo glebie i krótkotrwałą suszę
Komponuj je z rozchodnikami, rojnikami i macierzanką
Klasyczne rabaty bylinowe:
Wyższe goździki ogrodowe i brodate świetnie wyglądają w ogrodach wiejskich
Zestawiaj je z lawendą, szałwią omszoną i miłkiem wiosennym
Kwiaty ogrodowe o intensywnych kolorach tworzą efektowne akcenty kolorystyczne
Na rabatach słonecznych sadzić goździki w grupach po 5–7 sztuk
Obwódki i ścieżki:
Niskie odmiany doskonale sprawdzają się wzdłuż ścieżek i przy tarasie
Tworzą estetyczne obrzeże wokół warzywnika
Pachnące kwiaty przyciągają owady zapylające – korzyść dla całego ogrodu
Łąki kwietne:
Goździk kartuzek i brodaty wpisują się w naturalistyczne nasadzenia
Doskonałe do ogrodów w stylu „prairie” i łąkowym
Samosieją się, tworząc efekt naturalności
W sklepie Zielona Para możesz filtrować rośliny według przeznaczenia – na skalniak, rabaty słoneczne czy obwódki. Ułatwia to dopasowanie goździków do konkretnego projektu swojego ogrodu.
Goździk w doniczce i w domu
Choć goździki to typowe kwiaty ogrodowe, można je z powodzeniem uprawiać w donicach na balkonie, tarasie, a nawet czasowo w domu.
Optymalne warunki:
Goździki najlepiej czują się na zewnątrz (balkon, taras, parapet zewnętrzny)
W domu traktuj je jako dekorację krótkoterminową (2–4 tygodnie)
Wymagają bardzo jasnego stanowiska – idealne jasne okno wschodnie lub zachodnie
Nawadniaj, gdy wierzch podłoża przeschnie na 1–2 cm
Nigdy nie pozostawiaj wody w osłonce lub podstawce
Przelewanie to najczęstsza przyczyna gnicia korzeni
Przedłużanie kwitnienia:
Lekko przycinaj po przekwitnięciu pojedynczych kwiatów
Zabieg pobudza roślinę do ponownego zawiązywania pąków
Regularnie usuwaj suche liście i przekwitłe kwiaty
Zielona Para wysyła goździki w starannie zabezpieczonych doniczkach, dzięki czemu mogą one od razu trafić na balkon lub do dekoracyjnej osłonki w domu.
Jak przezimować goździki w ogrodzie i w pojemnikach?
Prawidłowe zimowanie decyduje o tym, czy Twoje goździki przetrwają do następnego sezonu. Metoda zależy od miejsca uprawy i gatunku rośliny.
Zimowanie w gruncie:
Większość goździków bylinowych (pierzaste, sine, kartuzek) dobrze zimuje w Polsce
W listopadzie okryj rośliny lekką warstwą kory, suchych liści lub gałązek iglastych
Unikaj ciężkich okryć utrzymujących wilgoć – prowadzą do gnicia
Wiosną usuń okrywę, gdy miną silne mrozy (zwykle połowa marca)
Odmiany wrażliwe:
Odmiany wysokie goździka ogrodowego i część mieszańców mogą przemarzać
Traktuj je jak rośliny jednoroczne lub wykopuj jesienią
Przechowuj w chłodnym, jasnym pomieszczeniu (5–7°C) do wiosny
Zimowanie w donicach:
Etap
Termin
Czynność
Przygotowanie
październik
Przyciąć pędy o 1/3, usunąć przekwitłe kwiaty i chore części
Przeniesienie
po pierwszych przymrozkach
Przenieść do nieogrzewanego, jasnego miejsca
Podlewanie zimą
przez całą zimę
Ograniczyć do minimum – gleba nie może całkowicie przeschnąć
Wiosenny powrót
połowa kwietnia
Stopniowo przyzwyczajać do warunków zewnętrznych
Gdy nie można przenieść donic:
Ocieplić donice styropianem i jutą
Ustawić pod zadaszeniem (ochrona przed deszczem i śniegiem)
Podłożyć pod donice styropian lub drewniane podkładki
Zapewnić dobrą wentylację – nie owijać szczelnie folią
Szkodniki i choroby goździków
Goździki są stosunkowo odporne, ale jak każda roślina mogą paść ofiarą szkodników i chorób. Kluczem do sukcesu jest profilaktyka i szybka reakcja.
Bezpieczeństwo: czy goździki są trujące dla ludzi i zwierząt?
To ważne pytanie, szczególnie dla właścicieli zwierząt i rodzin z małymi dziećmi. Oto konkretne informacje o bezpieczeństwie.
Dla ludzi:
Goździki ozdobne zawierają substancje (m.in. glikozydy), które mogą podrażniać skórę wrażliwych osób
Przy cięciu większej liczby roślin warto używać rękawic ogrodniczych
Kontakt przypadkowy w ogrodzie jest zazwyczaj bezpieczny
Nie należy spożywać goździków ozdobnych – mogą powodować problemy żołądkowe
Dla zwierząt domowych:
Zjedzenie większej ilości części rośliny przez psa lub kota może wywołać:
Biegunkę
Wymioty
Podrażnienie przewodu pokarmowego
Nie podawaj goździków do spożycia zwierzętom
Jeśli zwierzę zjadło goździki i ma objawy – skontaktuj się z weterynarzem
Ważne rozróżnienie:
Goździki ozdobne (Dianthus) to zupełnie inna roślina niż przyprawa „goździki” (suszone pąki Syzygium aromaticum). Nie eksperymentuj z używaniem kwiatów z ogrodu w kuchni – do celów kulinarnych używaj wyłącznie certyfikowanych przypraw.
Jak wybrać i kupić goździki w sklepie internetowym Zielona Para?
Zakup roślin online wymaga świadomego wyboru. Oto na co zwracać uwagę, by otrzymać zdrowe rośliny idealnie dopasowane do Twoich potrzeb.
Na co zwracać uwagę przy zakupie:
Typ rośliny: jednoroczna, dwuletnia czy wieloletnia – informacja w karcie produktu
Wysokość docelowa: czy pasuje do planowanego miejsca (skalniak vs rabata vs kwiat cięty)
Termin kwitnienia: różne odmiany kwitną w różnych miesiącach
Mrozoodporność: strefa USDA lub opis zimowania w karcie produktu
Dlaczego Zielona Para:
Sadzonki mają dobrze rozwinięte, nieprzesuszone korzenie
Rośliny są wysyłane w doniczkach zabezpieczonych przed uszkodzeniem podczas transportu
Każda sadzonka przechodzi kontrolę jakości przed wysyłką
Bezpłatne porady uprawowe od zespołu ekspertów
Ułatwienia w wyborze:
Filtrowanie oferty według przeznaczenia (skalniaki, rabaty słoneczne, balkon)
Sortowanie według koloru kwiatów i wysokości roślin
Szczegółowe opisy z wymaganiami stanowiskowymi
Zdjęcia pokazujące rzeczywisty wygląd roślin
Zapisz się do newslettera Zielona Para, by otrzymywać informacje o promocjach na sezonowe goździki oraz poradniki uprawowe przygotowywane przez naszych ekspertów.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o goździki
Dlaczego moje goździki nie kwitną?
Najczęstsze przyczyny braku kwitnienia to: zbyt mało słońca (goździki potrzebują minimum 6 godzin dziennie), nadmiar azotu w nawożeniu (roślina wytwarza dużo liści kosztem kwiatów), zbyt młody wiek rośliny (szczególnie przy uprawie z nasion) lub brak usuwania przekwitłych kwiatów, co powoduje, że roślina koncentruje energię na produkcji nasion.
Czy goździki można uprawiać w cieniu?
W głębokim cieniu uprawa goździków nie jest możliwa – rośliny będą się wyciągać, słabo kwitnąć i będą podatne na choroby. W lekkim półcieniu (2–4 godziny słońca) uprawa jest możliwa, ale kwitnienie będzie mniej obfite, a kolory kwiatów mniej intensywne. Zawsze wybieraj najjaśniejsze dostępne stanowisko.
Kiedy przycinać goździki wieloletnie?
Wiosną (marzec–kwiecień) usuń zaschnięte pędy po zimie. Po pierwszym kwitnieniu (zwykle lipiec) przytnij rośliny o 1/3 wysokości – to pobudzi je do ponownego zakwitania. Jesienią jedynie lekko uporządkuj kępy, usuwając ewidentnie chore lub martwe części, ale nie przycinaj radykalnie przed zimą.
Jak długo rośnie goździk z nasion do kwitnienia?
Od wysiewu w lutym–marcu pod osłonami do pierwszego kwitnienia mija zwykle 3–4 miesiące. Przy siewie bezpośrednio do gruntu w maju kwitnienie przypada zazwyczaj na lipiec–sierpień. Goździki dwuletnie (np. brodaty) siane latem zakwitną dopiero w następnym roku.
Czy mogę szczepić lub krzyżować goździki w domu?
Krzyżowanie goździków w warunkach amatorskich jest możliwe, ale wymaga cierpliwości i wiedzy. Polega na przeniesieniu pyłku z jednej odmiany na słupek drugiej. Uzyskane nasiona dadzą rośliny o nieprzewidywalnych cechach – mogą być ciekawsze niż rodzice lub gorsze. Dla hobbystów łatwiejszą metodą zachowania ulubionych odmian jest rozmnażanie przez sadzonki pędowe.