Czosnek – uprawa w ogrodzie i na balkonie, odmiany jadalne i ozdobne

Najważniejsze wnioski

Czosnek należy do najbardziej wdzięcznych roślin, jakie można uprawiać w przydomowym ogrodzie lub na balkonie. Niezależnie od tego, czy interesuje Cię czosnek pospolity do kuchni, czy efektowne czosnki ozdobne do rabat, poniższe wskazówki pomogą Ci osiągnąć sukces w uprawie.

• Czosnek (allium sativum i gatunki ozdobne z rodzaju allium) jest bardzo łatwy w uprawie zarówno w gruncie, jak i w donicach – wymaga niewiele uwagi, a daje obfite plony lub spektakularne kwitnienie.
• Kluczowe znaczenie ma odpowiednie stanowisko w miejscach słonecznych oraz przepuszczalna gleba bogata w próchnicę.
• Właściwego terminu sadzenia nie można lekceważyć – czosnek ozimy sadzi się jesienią (wrzesień–październik), a jary wczesną wiosną (marzec–kwiecień).
• W artykule znajdziesz kompleksowe informacje zarówno o czosnku jadalnym, jak i ozdobnym do ogrodu i donic.
• W sklepie Zielona Para możesz wygodnie zamówić sadzonki i cebule czosnku z bezpieczną wysyłką do domu, unikając poszukiwań w lokalnych centrach ogrodniczych.

Czosnek – podstawowe informacje o roślinie

Czosnek to wieloletnia roślina cebulowa z rodziny amarylkowatych, uprawiana od tysięcy lat zarówno dla walorów kulinarnych, jak i leczniczych. Gatunek allium sativum, czyli czosnek pospolity, stanowi podstawę większości upraw jadalnych, ale warto pamiętać również o czosnku niedźwiedzim i licznych gatunkach ozdobnych, które zachwycają formą kwiatostanów.

Główne zastosowania czosnku obejmują:

• Kulinarne – ząbki czosnku stanowią podstawę wielu kuchni świata, nadając potrawom charakterystyczny, intensywny smak
• Lecznicze – właściwości antyseptyczne i wspierające odporność są znane od starożytności
• Ozdobne – rośliny z rodzaju allium tworzą spektakularne kwiatostany w różnych odcieniach fioletu, bieli i błękitu

Czosnek jest blisko spokrewniony z cebulą, porem i szczypiorkiem (allium schoenoprasum), co oznacza podobne wymagania uprawowe i podatność na te same choroby. Ta znajomość pomoże Ci lepiej planować zmianowanie w swoim ogrodzie.

Dobra wiadomość dla każdego ogrodnika: czosnek w ogrodzie działa jak naturalny repelent na niektóre szkodniki, w tym mszyce i nornice. Dlatego warto włączać go do mieszanek warzywnych i rabat ozdobnych, gdzie chroni inne rośliny przed atakami szkodników.

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z ogrodnictwem, możesz rozpocząć od kilku główek czosnku jadalnego lub paczki cebulek ozdobnych – to inwestycja, która szybko się zwróci.

Kiedy sadzić czosnek w Polsce?

Sadzenie czosnku w odpowiednim terminie ma istotne znaczenie dla wielkości i jakości plonu. W Polsce wyróżniamy dwa główne typy czosnku różniące się terminem sadzenia i charakterystyką wzrostu.

Czosnek ozimy (jesienny)

• Termin sadzenia: od drugiej połowy września do końca października
• Zalety: wcześniejszy zbiór, zwykle większe główki czosnku, lepsze przechowywanie
• Wymaga okresu chłodu do prawidłowego rozwoju

Czosnek jary (wiosenny)

• Termin sadzenia wiosennego: od końca marca do połowy kwietnia, gdy ziemia rozmarznie
• Zalety: możliwość sadzenia bez planowania jesiennego, mniejsze ryzyko wymarzania
• Daje nieco mniejsze główki, ale równie aromatyczne

Czosnki ozdobne należy sadzić zwykle jesienią (wrzesień–październik), podobnie jak inne rośliny cebulowe typu tulipany czy narcyzy. Dzięki temu ich system korzeniowy zdąży się dobrze rozwinąć przed zimą.

Ważna zasada: Nie należy zbyt późno sadzić czosnku ozimego. Roślina powinna wytworzyć korzenie przed nadejściem silnych mrozów, ale nie wybijać jeszcze w liście. Optymalna temperatura gleby podczas sadzenia to około 10–12°C.

Sadzenie czosnku można łączyć z innymi pracami jesiennymi w ogrodzie – to doskonały moment, by jednocześnie posadzić tulipany, narcyzy i inne cebule kwitnące wiosną.

Gdzie sadzić czosnek – stanowisko i gleba

Wybór odpowiedniego miejsca jest ważniejszy niż zaawansowany sprzęt czy drogie nawozy. Nawet najlepsze odmiany czosnku zawiodą, jeśli posadzisz je w nieodpowiednim stanowisku.

Wymagania świetlne

Czosnek rośnie najlepiej w pełnym słońcu lub bardzo jasnym półcieniu. Dotyczy to szczególnie czosnku jadalnego i wysokich czosnków ozdobnych, które w zbyt zacienionym miejscu tworzą słabsze główki i mniej efektowne kwiatostany.

Wymagania glebowe

Jeśli Twoja gleba jest zbyt kwaśna, możesz poprawić jej odczyn poprzez wapnowanie przeprowadzone kilka tygodni przed sadzeniem.

Zmianowanie i przedplony

Czosnek należy sadzić w miejscu, gdzie przez ostatnie 3–5 lat nie rosły inne rośliny z rodzaju allium (cebula, por, szczypiorek). Dobre przedplony to:

• Rośliny bobowate (fasola, groch, bób)
• Sałata i inne warzywa liściowe
• Ogórki i dyniowate
• Pomidory i papryka

Warto rozważyć nasadzenia mieszane: czosnek doskonale sprawdzi się między truskawkami, marchwią lub różami. Takie sąsiedztwo ogranicza presję szkodników i chorób, w tym szara pleśń truskawki staje się mniejszym problemem.

Narzędzia i wyposażenie przydatne przy uprawie czosnku

Do uprawy czosnku wystarczą podstawowe narzędzia ogrodnicze, które prawdopodobnie już posiadasz:

• Szpadel lub łopata do przekopywania
• Widełki do spulchniania i zbioru
• Pazurki ogrodnicze do pielęgnacji międzyrzędzi
• Motyczka do odchwaszczania
• Konewka lub wąż z delikatnym zraszaczem

Dla uprawy w doniczkach przydatne są skrzynki i donice z otworami odpływowymi oraz lekkie podłoża przeznaczone dla roślin cebulowych. Nie zapomnij o rękawiczkach – intensywny zapach czosnku i ziemi może długo utrzymywać się na dłoniach.

W sklepie Zielona Para możesz dobrać podstawowe akcesoria do sadzenia i pielęgnacji czosnku razem z sadzonkami innych roślin, co ułatwia kompletowanie wyposażenia.

Jak sadzić czosnek w gruncie krok po kroku

Sadzenie czosnku to prosty proces, który z powodzeniem przeprowadzi nawet początkujący ogrodnik. Poniższa instrukcja przeprowadzi Cię przez wszystkie etapy.

Przygotowanie podłoża:

• Przekop ziemię na głębokość ok. 20–25 cm
• Usuń wszystkie chwasty wraz z korzeniami
• Wzbogać glebę kompostem lub dobrze rozłożonym obornikiem (zastosowanym co najmniej rok wcześniej, nie świeżym)
• Wyrównaj powierzchnię grabiami

Przygotowanie materiału sadzeniowego:

• Wybierz dorodne, zdrowe główki czosnku bez śladów chorób i uszkodzeń
• Rozdziel główki na pojedyncze ząbki tuż przed sadzeniem
• Nie używaj ząbków z supermarketu o nieznanym pochodzeniu – najlepiej sadzić czosnek kwalifikowany
• Mniejsze ząbki z wewnętrznej części główki możesz wykorzystać do kuchni

Rozstawy i głębokość:

• Ząbki czosnku jadalnego: co 6–10 cm w rzędzie
• Odległość między rzędami: ok. 20–30 cm (30 cm zapewnia lepszy dostęp powietrza)
• Głębokość sadzenia: 3–6 cm w zależności od wielkości ząbka i typu gleby

Technika sadzenia:

• Ząbki należy sadzić piętką (miejscem odłamania od główki) w dół, ostrym końcem ku górze
• Ziemię delikatnie dociśnij dłonią lub tylną częścią grabi
• Nie ubijaj nadmiernie – czosnek potrzebuje luźnej struktury gleby

Zaprawianie materiału sadzeniowego:

• Rozważ zaprawianie ząbków w preparatach przeciw chorobom grzybowym
• Alternatywą jest namoczenie w naparze z rumianku przez 15–20 minut
• Przed sadzeniem dokładnie osusz ząbki

Cebulki powietrzne czosnku (jeśli są dostępne) sadzi się płycej, na ok. 1–2 cm głębokości, nieco gęściej. Plon z nich zbierzesz w następnym lub kolejnym sezonie.

Sadzenie czosnku w doniczce na balkonie lub tarasie

Czosnek w doniczce to doskonałe rozwiązanie dla osób bez własnego ogrodu. Możesz uprawiać czosnek zarówno na liście (do sałatek), jak i na ząbki.

Wymagania pojemnika:

• Duża, głęboka donica o wysokości min. 25–30 cm
• Kilka otworów odpływowych w dnie
• Warstwa drenażu (keramzyt, żwir) na wysokość 3–5 cm

Podłoże:

• Mieszanka ziemi uniwersalnej z dodatkiem piasku lub perlitu (proporcja 3:1)
• Podłoże powinno być lekkie, przepuszczalne, ale zasobne w składniki odżywcze
• Można dodać garść kompostu dla wzbogacenia

Sadzenie w donicy:

• Ząbki co 5–7 cm, wykorzystując całą powierzchnię donicy
• Głębokość sadzenia: 3–4 cm
• Regularnie, ale umiarkowanie podlewaj – podłoże ma być lekko wilgotne, nigdy „mokre”

Ząbki sadzone jesienią na balkonie warto lekko osłonić przed silnymi mrozami. Użyj agrowłókniny lub przestaw donicę do osłoniętego miejsca przy ścianie budynku.

Nawożenie, ściółkowanie i nawadnianie czosnku jadalnego

Czosnek lubi glebę żyzną, ale nie przenawożoną azotem. Nadmiar azotu sprzyja chorobom grzybowym i opóźnia dojrzewanie główek, prowadząc do rozwarstwionych, słabo przechowujących się cebul.

Terminy nawożenia:

Ściółkowanie:

• Słoma, kora lub kompost chronią przed chwastami
• Zatrzymują wilgoć w glebie
• Zmniejszają wahania temperatury
• Poprawiają strukturę gleby w dłuższej perspektywie

Czosnek jest wrażliwy na suszę w okresie tworzenia główek (zwykle maj–czerwiec). Wtedy podlewanie powinno być regularne, ale bez tworzenia zastoin wody.

Objawy problemów z podlewaniem:

• Niedobór wody: więdnięcie i zasychanie końcówek liści
• Nadmiar wody: blednięcie, żółknięcie liści, gnicie podstawy

Odchwaszczanie i pielęgnacja międzyrzędzi

Czosnek źle znosi konkurencję chwastów, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po posadzeniu i wczesną wiosną, gdy wąskie liście dopiero się rozwijają.

• Delikatnie spulchniaj międzyrzędzia pazurkami lub małą motyczką
• Unikaj głębokiego kopania, by nie uszkodzić płytko położonych ząbków i korzeni
• Pierwsze odchwaszczanie wykonaj przed ruszeniem wegetacji lub tuż po pojawieniu się młodych liści
• Ściółkowanie znacząco ogranicza ilość chwastów i zmniejsza nakład pracy

Kiedy i jak zbierać oraz przechowywać czosnek

Termin zbioru zależy od typu czosnku, warunków pogodowych i regionu kraju. Zbyt wczesny lub zbyt późny zbiór negatywnie wpływa na jakość i trwałość główek.

Orientacyjne terminy zbioru:

• Czosnek ozimy: koniec czerwca – pierwsza połowa lipca
• Czosnek jary: druga połowa lipca – początek sierpnia

Sygnały gotowości do zbioru:

• 50–60% liści żółknie i zasycha
• Liście przewieszają się ku ziemi
• Łuski na główkach są dobrze wykształcone i zwarte

Zbyt wczesny zbiór daje mniejsze i słabiej zasklepione główki, które gorzej się przechowują.

Technika zbioru:

• Wybierz suchy, słoneczny dzień
• Wykopuj widłami lub łopatą, nie wyrywaj za liście
• Delikatnie otrząśnij z ziemi bez uszkadzania łusek
• Nie myj główek – wilgoć sprzyja gniciu

Suszenie:

• Suszone w przewiewnym, zacienionym miejscu przez ok. 2–3 tygodnie
• Można wiązać w wiązki i zawieszać pod zadaszeniem
• Pędy kwiatostanowe (jeśli wystąpiły) obcinaj przed suszeniem

Przechowywanie:

• Optymalna temperatura: 0–5°C lub suche, umiarkowanie chłodne pomieszczenie
• Przewiewne kosze, skrzynki lub warkocze zawieszone pod sufitem
• Regularnie kontroluj i usuwaj główki z objawami gnicia

Część najdorodniejszych główek odłóż od razu jako materiał do sadzenia na kolejny sezon – to najlepsza inwestycja w przyszłe plony.

Choroby i szkodniki czosnku – profilaktyka i ochrona

Czosnek jest stosunkowo odporny, ale w niekorzystnych warunkach (nadmiar wilgoci, zbyt gęste nasadzenia, brak zmianowania) może być atakowany przez różne patogeny.

Najczęstsze choroby:

Typowe szkodniki:

• Poskrzypka cebulowa – charakterystyczne czerwone chrząszcze i ich larwy
• Wciornastki – drobne owady powodujące srebrzyste plamy
• Śmietka cebulanka – larwy żerujące w cebulkach

Czosnek sam w sobie odstrasza część szkodników, dlatego warto go sadzić w pobliżu wrażliwych gatunków, np. róż czy truskawek. Owady omijają rośliny o intensywnym zapachu.

W Zielona Para zwracamy szczególną uwagę na zdrowotność sadzonek i proponujemy nawozy oraz opryski dopuszczone do stosowania w ogrodach przydomowych. Sprawdź aktualną ofertę – promocja producent często obejmuje środki ochrony roślin.

Naturalne metody ochrony czosnku

Profilaktyka jest zawsze lepsza niż leczenie. Podstawowe zasady ochrony obejmują:

• Właściwy dobór stanowiska z dobrym drenażem
• Unikanie nadmiaru wilgoci i zagęszczenia
• Regularne odchwaszczanie i pozostawianie odpowiednich odstępów
• Stosowanie zdrowego, kwalifikowanego materiału sadzeniowego

Naturalne preparaty wzmacniające:

• Napary z pokrzywy – wzmacniają odporność roślin
• Wyciągi ze skrzypu – ograniczają presję grzybów
• Gnojówka z czosnku – paradoksalnie chroni inne rośliny

Chore rośliny lub główki usuwaj i niszcz (nie kompostuj), aby nie pozostawiać ognisk infekcji na zagonie. W przypadku powtarzających się problemów sięgnij po profesjonalne środki ochrony roślin, stosując je zgodnie z etykietą.

Czosnek ozdobny w ogrodzie – odmiany i zastosowanie

Czosnki ozdobne to rośliny cebulowe o kulistych lub fantazyjnych kwiatostanów, idealne do rabat bylinowych, ogrodów naturalistycznych i ogrodów skalnych. Ich cechą charakterystyczną są efektowne, często kuliste lub gwiaździste kwiatostany na sztywnych łodygach.

Zalety czosnków ozdobnych:

• Miododajne – przyciągają pszczoły, motyle i inne pożyteczne owady
• Wspierają bioróżnorodność w ogrodzie
• Zróżnicowana wysokość: od 15 cm wysokości do nawet 150–200 cm
• Wieloletnie – raz posadzone kwitną przez wiele lat
• Część gatunków doskonale nadaje się na kwiat cięty

Czosnki ozdobne można wykorzystywać zarówno świeże, jak i suszone, co doceniają miłośnicy florystyki. Zasuszone kwiatostany zachowują kształt i mogą zdobić dom przez całą zimą.

W sklepie Zielona Para dostępne są wyselekcjonowane czosnki ozdobne, które doskonale sprawdzą się w polskim klimacie i przetrwają nasze zimy bez problemu.

Najciekawsze gatunki i odmiany czosnku ozdobnego

Wśród najpopularniejsze odmiany czosnków ozdobnych znajdziesz rośliny na każdą okazję – od miniaturowych do imponujących gigantów.

Czosnek olbrzymi (Allium giganteum)

• Wysokość: 120–150 cm
• Kolor kwiatów: intensywnie fioletowy
• Kwiatostany: kuliste, do 15 cm średnicy
• Zastosowanie: tło rabat, pojedyncze akcenty, naturalistyczne kompozycje

Czosnek okazały (Allium aflatunense)

• Popularna odmiana ‘Purple Sensation’
• Wysokość: 80–100 cm
• Kwitnienie: maj–czerwiec
• Idealny do masowych nasadzeń

Czosnek błękitny (Allium caeruleum)

• Wysokość: ok. 50 cm wysokości
• Kolor: niebieskie, kuliste kwiatostany
• Zastosowanie: skalniak, donice, przednia część rabaty

Czosnek Szuberta (Allium schubertii)

• Cechą charakterystyczną są „fajerwerkowe” kwiatostany
• Średnica kwiatostanu: do 25–40 cm
• Wysokość: 40–60 cm
• Efekt: spektakularny, nietypowy kształtu kwiatostanów

Czosnek okazały Christophii (Allium cristophii)

• Metalicznie połyskujące, gwiaździste kwiaty
• Średnica kwiatostanu: do 25 cm
• Doskonały do suszenia

Czosnek złocisty (Allium moly)

• Wysokość: 25–30 cm
• Kolor: żółte, gwiaździste kwiaty
• Idealne do półcienistych stanowisk

Warto łączyć wysokie i niskie odmiany w jednym ogrodzie, aby wydłużyć okres kwitnienia od kwietnia aż do wczesnym latem.

Uprawa i pielęgnacja czosnków ozdobnych

Czosnki ozdobne mają podobne wymagania jak jadalny: stanowisko słoneczne, gleba przepuszczalna, bez zastoin wody. Różnice dotyczą głównie głębokości sadzenia i rozstaw.

Terminy sadzenia cebul:

• Wrzesień–październik, aby rośliny zdążyły się ukorzenić przed mrozami
• Można sadzić czosnek ozdobny razem z tulipanami i narcyzami

Zasada głębokości:

• Sadzimy na głębokość ok. 2–3 wysokości cebuli
• Większe cebule (np. allium giganteum) sadzić głębiej
• Odstępy dostosuj do docelowej wielkości roślin (15–30 cm)

Pielęgnacja w sezonie:

• Czosnki ozdobne są dość odporne na suszę
• Nawadnianie najbardziej potrzebne w czasie tworzenia pąków i kwitnienia
• Po przekwitnięciu można pozostawić zasuszone kwiatostany jako element dekoracyjny

Liście zwykle zamierają po kwitnieniu, dlatego warto sadzić czosnek ozdobny w towarzystwie traw i bylin, które zamaskują puste miejsca i przejmą dekoracyjną funkcję.

Rozmnażanie i przechowywanie cebul czosnków ozdobnych

Większość czosnków ozdobnych najłatwiej rozmnaża się przez cebulki przybyszowe, powstające wokół głównej cebuli. To naturalna metoda, która nie wymaga specjalistycznej wiedzy.

Wykopywanie i dzielenie:

• Okres: po całkowitym zaschnięciu liści
• Warunki: sucha pogoda
• Częstotliwość: co 3–4 lata, aby odmłodzić kępę

Postępowanie z cebulkami:

• Odrosty można sadzić od razu w nowe miejsce
• Alternatywnie: przechować w suchym, chłodnym i przewiewnym pomieszczeniu do jesieni
• Usuń uszkodzone lub chore cebulki

Niektóre gatunki można też wysiewać z nasion, ale kwitnienie nastąpi dopiero po 2–3 sezonach. To metoda raczej dla cierpliwych pasjonatów, którzy chcą uzyskać dużo roślin niskim kosztem.

Kompozycje ogrodowe z czosnkiem – jak łączyć go z innymi roślinami

Czosnek może pełnić w ogrodzie funkcję dekoracyjną, użytkową i ochronną jednocześnie. Świadome planowanie kompozycji pozwala maksymalnie wykorzystać jego potencjał.

Kompozycje z bylinami:

• Wysokie czosnki ozdobne (allium giganteum, czosnek olbrzymi) łącz z piwoniami, ostróżkami, szałwiami
• Efekt „pływających” kul nad rabatą powstaje przy sadzeniu w grupach po 5–7 cebulek
• Kocimiętka i róże tworzą idealne tło dla fioletowych kwiatostanów

Rośliny okrywowe:

• Niskie czosnki ozdobne i czosnek niedźwiedzi doskonale sprawdzają się w półcieniu
• Sadzenie pod drzewami i krzewami tworzy naturalny efekt
• Łączenie z czosnkiem ramsona (niedźwiedzim) daje jadalny akcent

Warzywnik i sad:

• Czosnek jadalny między truskawkami ogranicza choroby
• Sadzenie przy różach odstrasza mszyce
• Obok pomidorów i marchwi zmniejsza występowanie szkodników

W sklepie Zielona Para łatwo dobrać zestawy roślin – od czosnków po trawy i byliny – do stworzenia gotowych kompozycji ogrodowych. Wszystkie sadzonki wysyłamy z bezpiecznym opakowaniem.

FAQ – najczęstsze pytania o uprawę czosnku

Poniższe pytania dotyczą praktycznych zagadnień, które często pojawiają się dopiero po posadzeniu czosnku w ogrodzie lub donicy.

Dlaczego czosnek nie zawiązuje dużych główek?

Najczęstsze przyczyny to zbyt gęste sadzenie, brak wystarczającego nasłonecznienia, zbyt późny termin sadzenia lub nadmiar azotu w glebie. Susza w okresie tworzenia główek (maj–czerwiec) również znacząco ogranicza ich wielkość. Upewnij się, że jego ząbki były zdrowe i pochodziły z kwalifikowanego materiału.

Czy mogę sadzić czosnek z główek kupionych w sklepie spożywczym?

Teoretycznie tak, ale lepiej korzystać z materiału sadzeniowego przeznaczonego do uprawy. Czosnek ze sklepu spożywczego może być importowany z cieplejszych krajów i nieprzystosowany do polskich warunków. Często jest też traktowany inhibitorami wzrostu, które opóźniają kiełkowanie. Najlepiej kupić ząbki od sprawdzonego producenta lub w sklepie ogrodniczym.

Czy czosnek ozdobny jest jadalny?

Część gatunków czosnków ozdobnych nie jest trująca, ale wybieramy je głównie dla walorów dekoracyjnych. Do celów kulinarnych bezpieczniej sięgać po czosnek pospolity, niedźwiedzi lub szczypiorek. Niektóre odmiany ozdobne mają zbyt intensywny lub nieprzyjemny smak, więc nie warto ryzykować.

Czy czosnek można uprawiać na tym samym miejscu co roku?

Dla ograniczenia chorób i zmęczenia gleby zaleca się przerwę minimum 3–4 lata przed ponownym sadzeniem czosnku w tym samym miejscu. W międzyczasie warto uprawiać inne rośliny, np. rośliny bobowate, które wzbogacą glebę w azot. Ciągła uprawa czosnku w jednym miejscu prowadzi do narastania problemów z biała zgnilizna i innymi chorobami grzybowymi.

Jak długo mogę przechowywać zebrany czosnek?

W odpowiednich warunkach (suche, chłodne i przewiewne miejsce o temperaturze 0–5°C) główki czosnku mogą leżeć kilka miesięcy, często aż do wiosny. Czosnek ozimy zwykle przechowuje się lepiej niż jary. Regularnie kontroluj zapasy i usuwaj główki wykazujące oznaki gnicia lub wysychania, aby nie rozprzestrzeniały problemów na pozostałe.

Uprawa czosnku to jedna z najprostszych i najbardziej satysfakcjonujących przygód ogrodniczych. Niezależnie od tego, czy chcesz uprawiać czosnek jadalny do kuchni, czy ozdobić swoją rabatę efektownymi kwiatostanami czosnków dekoracyjnych, podstawowe zasady pozostają te same: słoneczne stanowisko, przepuszczalna gleba i odpowiedni termin sadzenia.

Rozpocznij swoją przygodę z czosnkiem już tej jesieni – w sklepie Zielona Para znajdziesz zarówno cebulki czosnków ozdobnych, jak i wszystkie niezbędne akcesoria do uprawy warzyw. Zamawiając online, otrzymujesz rośliny ze starannie zabezpieczoną przesyłką prosto do domu.